پاراسلسوس: «تنها مقدار است که تعیین میکند چیزی سم نباشد»
- پاراسلسوس، پزشک سوئیسی، در سال 1538 نوشت: همه چیز سم است و هیچ چیز بیسم نیست؛ تنها مقدار است که تعیین میکند چیزی سم نباشد.
- شکل کوتاه سخن پاراسلسوس، «دوز است که سم را میسازد»، به یکی از اصول بنیادین سمشناسی تبدیل شد.
- معنای اصل پاراسلسوس این است که آسیب به مقدار مادهای بستگی دارد که به بدن میرسد، نه فقط به خود ماده.
«همه چیز سم است و هیچ چیز بیسم نیست؛ تنها مقدار است که تعیین میکند چیزی سم نباشد.»
پاراسلسوس (1493–1541)، پزشک سوئیسی، این جمله را در سال 1538 در کتاب Septem Defensiones (هفت دفاعیه) نوشت؛ در پاسخ به منتقدانی که او را به خاطر استفاده از مواد سمی در داروهایش سرزنش میکردند. این اندیشه بعدها در عبارت لاتین sola dosis facit venenum خلاصه شد: تنها دوز است که سم را میسازد.
این را هم بخوانید: داروی آزمایشی چاقی درد آرتروز زانو را در دو سوم بیماران به نصف رساند
چرا هنوز اهمیت دارد؟
این اصل به سنگ بنای سمشناسی تبدیل شد. یک ماده تنها زمانی اثر زیانبار خود را نشان میدهد که با غلظت کافی به بدن برسد. حتی آب هم در مقادیر بسیار زیاد میتواند آسیب بزند و برخی داروهای نجاتبخش در دوز بیش از حد سمی میشوند. به همین دلیل پزشکان دوز دارو را با دقت تعیین میکنند و از بیماران میخواهند خودسرانه آن را تغییر ندهند.
نزدیک به پنج قرن بعد، این جمله هنوز در همه جا به دانشجویان پزشکی و داروسازی آموخته میشود؛ یادآوری اینکه مرز میان دارو و سم اغلب فقط یک عدد روی نسخه است.
منبع: ویکیپدیا: دوز است که سم را میسازد
این خبر از منبعی که در بالا آمده نقل شده است و مسئولیت محتوای آن بر عهدهٔ منبع اصلی است.
پرسشهای متداول
جمله «دوز است که سم را میسازد» از کیست؟
جمله «دوز است که سم را میسازد» از پاراسلسوس، پزشک سوئیسی، است که این اندیشه را در سال 1538 در کتاب Septem Defensiones نوشت.
سخن پاراسلسوس درباره دوز و سم چه معنایی دارد؟
سخن پاراسلسوس یعنی آسیب هر ماده به مقداری بستگی دارد که به بدن میرسد، پس هر چیزی در دوز به اندازه کافی بالا میتواند سمی باشد.
چرا پاراسلسوس در سمشناسی اهمیت دارد؟
پاراسلسوس در سمشناسی اهمیت دارد چون اصل او، یعنی «دوز است که سم را میسازد»، پایه ارزیابی ایمنی داروها و مواد شیمیایی است.



